Een acute hernia kan heftige pijn veroorzaken. Dat is logisch: als een tussenwervelschijf uitpuilt en tegen een zenuw drukt, ontstaat er een ontstekingsreactie. Dit kan leiden tot scherpe, uitstralende pijn in je rug of been. Maar wat veel mensen niet weten, is dat zo’n hernia meestal binnen enkele maanden vanzelf geneest. Toch blijven sommige mensen pijn houden, zelfs als de hernia zelf allang genezen is.
Hoe kan dat? En wat kun je doen als je blijft rondlopen met chronische herniapijn?
Hoe lang duurt het herstel van een hernia?
Uit wetenschappelijke studies blijkt dat een hernia meestal binnen zes maanden vanzelf kleiner wordt of zelfs volledig verdwijnt. De zwelling neemt af, de zenuw krijgt weer ruimte en het weefsel herstelt. In de meeste gevallen is na een half jaar de lichamelijke schade genezen. En toch… blijft de pijn soms aanwezig.
Die aanhoudende pijn is vaak niet meer afkomstig van het oorspronkelijke letsel, maar wordt veroorzaakt door veranderingen in het zenuwstelsel. Dit noemen we neuroplastische pijn.
Pijn zónder schade – komt dat voor?
Ja. Sterker nog, het is heel gewoon. In een grootschalige MRI-studie onder 3.300 mensen zonder rugklachten (Brinjikji et al., 2015) werd bij een groot aantal mensen afwijkingen aan de wervelkolom gevonden. Bijvoorbeeld:
- 40% van de 30-jarigen had al een uitstulping van een tussenwervelschijf (disc bulge)
- Bij 50-jarigen liep dat op tot 60%
- En op 80-jarige leeftijd had zelfs 84% zo’n uitstulping – zonder enige pijn
Ook andere afwijkingen zoals schijfdegeneratie, uitstulping of artrose werden veelvuldig gezien bij mensen zonder klachten. Zie de onderstaande cijfers uit de studie:
| Leeftijd | Uitstulping tussenwervelschijf | Degeneratie tussenwervelschijf |
| 30 jaar | 40% | 52% |
| 50 jaar | 60% | 80% |
| 70 jaar | 77% | 93% |
| 80 jaar | 84% | 96% |
Wat betekent dat? Dat veel van wat we op een scan zien geen goede verklaring is voor pijn. En dat geldt ook voor een hernia die niet meer actief is, maar nog steeds klachten geeft.
Het brein leert pijn
Als pijn lang aanhoudt, verandert er iets in de manier waarop het zenuwstelsel werkt. De hersenen blijven als het ware in de gevaarstand staan. Zelfs als het oorspronkelijke letsel hersteld is, blijft het brein pijnsignalen uitzenden. Die pijn is niet ingebeeld – het is echt – maar wordt in dit geval niet meer veroorzaakt door schade in het lichaam, maar door een overactief pijnsysteem. Dit is het domein van neuroplasticiteit, de pijn die is blijven hangen, noemen we dan ook neuroplastiche pijn.
Deze vorm van pijn komt veel voor na een hernia. Het zenuwstelsel heeft als het ware geleerd om pijnsignalen af te blijven geven, zelfs als daar geen reden meer voor is. Het goede nieuws? Als het brein pijn kan aanleren, kan het het ook weer afleren. (Zie hier voor meer informatie daarover.)
Herniapijn begrijpen = ruimte maken voor herstel
Als je ooit een hernia hebt gehad en nog steeds pijn ervaart, is het belangrijk om te weten dat dat niet automatisch betekent dat er nog steeds iets mis is in je rug. De hernia zelf is vaak allang genezen. Maar je zenuwstelsel kan zijn ‘blijven hangen’ in waakzaamheid.
In plaats van te blijven zoeken naar nieuwe diagnoses of behandelingen die zich richten op de wervelkolom, kan het juist helpen om je te richten op je brein en zenuwstelsel. Denk aan vragen als:
- Ben ik nog steeds bang voor beweging?
- Vertrouw ik mijn lichaam nog?
- Ben ik bang voor de pijn geworden?
- Is er sprake van stress, perfectionisme of onverwerkte spanning?
Dit zijn geen vragen die suggereren dat je je klachten verzint – integendeel. Het zijn aanwijzingen dat je brein extra hulp nodig heeft om uit de gevaarmodus te komen. Deze mindbody benadering wint tegenwoordig veel terrein.
Wil je meer weten over hoe je brein pijn in stand kan houden – en wat je daaraan kunt doen? Lees verder op mijn site of neem vrijblijvend contact op voor meer informatie over mindbody-begeleiding bij chronische pijn.